Windmolens in de gemeente Het Hogeland bepalen al eeuwenlang het karakteristieke gezicht van het Groningse landschap. Videoclub Bedum legde ze vast in een prachtige documentaire: “De Windmolens van Het Hogeland”. In deze film passeren polder-, koren- en pelmolens de revue.
De ruim dertig minuten durende film, belicht ook een aantal bezochte molens uit onze regio. Vrijwillige molenaars vertellen in de film vol passie over hun vak, de techniek en de rijke historie van de monumenten.

Droge voeten en zelfwichting
De film start bij de Krimstermolen in Zuidwolde, waarna we meereizen naar poldermolen Koningslaagte. Molenaar Hendrik-Jan Berghuis legt daar uit hoe deze historische watermolen uit 1878met zijn vijzel gemiddeld 30 tot 40 kubieke meter water per minuut verzet.
Vervolgens verplaatst de documentaire zich naar korenmolen De Aeolus in Adorp. Hier wordt de techniek van ‘zelfwichting’ gedemonstreerd. Dankzij beweegbare kleppen in de wieken past de molen zich automatisch aan de winddruk aan, waardoor de molen een constante gang behoudt. Dit was destijds een revolutionaire modernisering ten opzichte van de oude molens met zeilen.
Molenaar Johan van Dijk neemt de kijker mee naar koren- en pelmolen De Wetsinger in Klein Wetsinge. Hij legt het grote verschil uit tussen het malen van graan en het pellen van gerst tot gort. Waar bij het malen twee stenen vlak over elkaar draaien om graan fijn te wrijven, werkt het pellen heel anders. Gerst heeft een ontzettend hard vlies dat er met brute kracht afgeraspt moet worden. Dit gebeurt met een loodzware zandsteen die razendsnel ronddraait in een blikken trommel. Omdat op Het Hogeland in de tweede helft van de 19e eeuw veel gerst als volksvoedsel werd verbouwd, waren veel molens in de regio speciaal uitgerust als pelmolen. Tegenwoordig wordt gort nauwelijks meer gegeten, waardoor veel pelmolens hun actieve functie hebben verloren, maar de techniek blijft dankzij de molenaars springlevend.

Een reis langs historisch erfgoed
Naast de uitgebreide technische uitleg biedt de film een prachtige visuele rondreis langs de twintig molens die de gemeente, telt. Te weten: Aeolus (Adorp), De David (Warffum), De Eolus / Aeolus (Den Ham), De Eva (Usquert), De Grote Geert (Kantens), De Goliath (Eemshaven), De Jonge Hendrik (Den Andel), De Krimstermolen (Zuidwolde), De Lelie (Eenrum), De Liefde (Uithuizen), De Onderneming (Vierhuizen), De Ster (Winsum), De Vriendschap (Winsum), De Wetsinger (Klein Wetsinge), De Zwaluw (Zuurdijk), Hollands Welvaart (Mensingeweer), Hunsingo (Onderdendam), Koningslaagte (Zuidwolde), Windlust (Zandeweer).